چرا سفارش ایجنت هوش مصنوعی دوردش هنوز به چشم نمیآید؟
چرا فعلاً سفارش ایجنت هوش مصنوعی دوردش به چشم نمیآید؟
در میان همهی هیاهویی که این روزها حول محور ایجنتهای هوش مصنوعی و ورود آنها به دنیای خریدوفروش آنلاین شکل گرفته، آخرین گزارش مالی دوردش یک واقعیت ساده و البته غیرمنتظره را روشن کرد: سفارش ایجنت هوش مصنوعی دوردش هنوز عددی ناچیز است، نه موجی که زندگی کسبوکارهای تحویل غذا را زیر و رو کرده باشد. تونی شو، مدیرعامل دوردش، در تماس گزارش مالی سهماههی سوم این شرکت گفت که در مجموع فقط «چند صد» سفارش از طریق ایجنتهای شخصثالثی مثل Muse، Instinct و Fo ثبت شده است؛ رقمی که وقتی کنار میانگین سه میلیون تحویل روزانهی دوردش قرار میگیرد، تقریباً بیاهمیت به نظر میرسد.
زمینه و پسزمینه
در یک سال گذشته، شرکتهای فناوری بزرگ و استارتاپهای نوپا مدام از آیندهای حرف زدهاند که در آن ایجنتهای هوش مصنوعی بهجای انسانها خرید میکنند، سفارش میدهند و حتی مذاکره میکنند. ایجنتهایی مثل Instinct که در تیرماه امسال با ارزشگذاری ده میلیارد دلاری تأمین مالی جدیدی گرفت، یا Muse که برای رزرو و خریدهای روزمره تبلیغ میشود، نمونههایی از این موج هستند. اما وقتی نوبت به دادههای واقعی میرسد، تصویر خیلی متفاوتتر از روایتهای پرهیجان رسانهای است.
تونی شو در پاسخ به پرسش یک تحلیلگر دربارهی این موضوع گفت: «این حوزه هنوز بسیار پویا و در حال شکلگیری است. دیدگاه من در مورد همهی فناوریها این است که هیچوقت نباید با جاذبه بجنگی؛ اما در عین حال نباید هم خودت را گول بزنی.» او توضیح داد که اگر امروز به وضعیت واقعی ایجنتهای هوش مصنوعی نگاه کنیم، مجموعاً شاید چند صد سفارش از این ایجنتهای شخصثالث دریافت کرده باشند؛ رقمی که فاصلهی زیادی با انتظارات بلندپروازانهی بازار دارد.
شو تأکید کرد که همچنان اکثریت قریببهاتفاق کاربران دوردش سفارشهایشان را از طریق اپلیکیشن اصلی این شرکت ثبت میکنند، نه از طریق ایجنتهای بیرونی. با این حال، او گفت که دوردش میخواهد بیشتر دربارهی موارد استفادهی ایجنتی یاد بگیرد و رابطهای سالم با سازندگان ایجنتهای شخصثالث بسازد. او حتی اشاره کرد که در آینده ممکن است فرصتی برای تبلیغات درون همین ایجنتها هم به وجود بیاید؛ یعنی دوردش بهجای نادیده گرفتن این روند، بهدنبال راهی برای کسب درآمد از آن است.
تحلیل: فاصلهی روایت و واقعیت در اقتصاد ایجنتها
این اعلامیهی دوردش از چند جهت قابلتوجه است. نخست، نشان میدهد که هرچند شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر میلیاردها دلار روی استارتاپهای ایجنت خرید سرمایهگذاری کردهاند، اما پذیرش واقعی این فناوری در سطح مصرفکنندهی روزمره هنوز در مراحل ابتدایی است. فاصلهی میان «چند صد سفارش» و «سه میلیون تحویل روزانه» آنقدر بزرگ است که حتی اگر نرخ رشد این ایجنتها در ماههای آینده چند برابر هم بشود، باز هم زمان زیادی لازم است تا سهم قابلتوجهی از بازار را به خود اختصاص دهند.
دوم، واکنش دوردش نشان میدهد که شرکتهای بزرگ پلتفرمی در حال اتخاذ راهبردهای متفاوتی در برابر ایجنتهای هوش مصنوعی هستند. در گزارشهای پیشین آمده بود که آمازون تلاش میکند دسترسی ایجنتهای شخصی را به سایت خود محدود کند، در حالی که والمارت برعکس، با فرش قرمز از این ایجنتها استقبال کرده تا سهمی از بازار رقبا را به دست بیاورد. دوردش در میانهی این دو رویکرد قرار گرفته است: نه کاملاً دروازه را میبندد و نه کاملاً آن را باز میگذارد، بلکه ترجیح میدهد ابتدا ایجنتهای خودش را توسعه دهد و همزمان رفتار ایجنتهای بیرونی را رصد کند.
نکتهی سوم و شاید مهمتر این است که دوردش بهجای نادیده گرفتن ایجنتهای شخصثالث، در حال ساخت زیرساخت ایجنتی خودش هم هست؛ از ایجنت متنبهسفارش که در شهریورماه معرفی شد تا ابزار خطفرمان (CLI) که در تیرماه رونمایی شد و چتبات Ask DoorDash که از خردادماه کاربران میتوانند با پرامپت یا حتی عکس سفارش ثبت کنند. علاوه بر این، این شرکت یک پروتکل MCP هم منتشر کرده تا چتباتهای دیگر هم بتوانند برای سفارشهای سازمانی به آن متصل شوند. این استراتژی نشان میدهد دوردش میخواهد بهجای اینکه صرفاً مسیر عبور ایجنتهای دیگران باشد، خودش هم یک بازیگر فعال در اکوسیستم ایجنتهای تجاری باشد و کنترل تجربهی کاربری را در دست بگیرد.
از منظر کسبوکارهای ایرانی و فارسیزبانی که دنبال فرصتهای مشابه در حوزهی تجارت ایجنتی هستند، این خبر یک هشدار ملایم است: هیجان رسانهای دربارهی ایجنتهای خریدوفروش هنوز خیلی جلوتر از واقعیت بازار حرکت میکند. سرمایهگذاری روی زیرساخت ایجنتی قطعاً برای آینده ارزشمند است، اما انتظار بازگشت سرمایهی سریع از این مسیر، حداقل در کوتاهمدت، واقعبینانه نیست. شرکتهایی که میخواهند وارد این حوزه شوند باید همزمان هم زیرساخت بسازند و هم صبور باشند تا کاربران بهتدریج اعتماد کنند و الگوهای مصرف تغییر کند.
در نهایت، صحبتهای تونی شو یک واقعیت گستردهتر را هم بازتاب میدهد: در بسیاری از حوزههای دیگر هم، از جمله کدنویسی سازمانی و تحلیل داده، فاصلهی میان ادعاهای بازاریابی هوش مصنوعی و پذیرش عملی کاربران هنوز قابلتوجه است. این موضوع لزوماً بهمعنای شکست ایجنتهای هوش مصنوعی نیست، بلکه نشان میدهد این فناوری هنوز در فاز آزمایش و یادگیری متقابل میان کاربران، پلتفرمها و سازندگان ایجنتها قرار دارد؛ فازی که میتواند ماهها یا حتی سالها طول بکشد پیش از آنکه به یک بخش اصلی از اقتصاد دیجیتال تبدیل شود.
چه چیزی میتواند این وضعیت را تغییر دهد؟
سؤال اصلی که از این گزارش مالی برمیآید این است: چه عاملی میتواند سفارش ایجنت هوش مصنوعی دوردش را از «چند صد» به میلیونها برساند؟ یکی از پاسخهای احتمالی، بلوغ تدریجی خود ایجنتهاست. در حال حاضر، بسیاری از ایجنتهای خریدوفروش هنوز در مرحلهی آزمایشی قرار دارند و کاربران عادی هنوز به آنها به اندازهی کافی اعتماد نکردهاند تا کارهای حساسی مثل انتخاب غذا، پرداخت و زمانبندی تحویل را کاملاً به آنها بسپارند. اعتماد به ایجنتها معمولاً بهمرور شکل میگیرد، درست مانند روندی که پیشتر برای پذیرش پرداختهای آنلاین یا خریدهای یککلیکی طی شد.
عامل دوم، سیاست پلتفرمها در قبال این ایجنتهاست. وقتی سایتهای بزرگ مثل آمازون دسترسی ایجنتهای شخصی را محدود میکنند، عملاً سقفی برای رشد این بازار ایجاد میشود. در مقابل، رویکرد بازِ والمارت میتواند الگویی باشد که دیگر پلتفرمها هم بهتدریج از آن پیروی کنند، بهخصوص اگر ببینند رقبایشان از این راه مشتریان تازهای جذب میکنند. دوردش هم به نظر میرسد بهجای انتخاب یک مسیر قطعی، در حال آزمایش و ارزیابی همزمان چند رویکرد است؛ هم با ساخت ایجنتهای داخلی خودش و هم با باز گذاشتن راه برای همکاری با ایجنتهای بیرونی از طریق پروتکل MCP.
عامل سوم، مدل درآمدی تبلیغات درون ایجنتهاست که تونی شو به آن اشاره کرد. اگر دوردش و شرکتهای مشابه بتوانند مدلی طراحی کنند که در آن ایجنتها هم مثل اپلیکیشنهای سنتی فضایی برای تبلیغات و پیشنهادهای ویژه داشته باشند، ممکن است انگیزهی اقتصادی قویتری برای سرمایهگذاری بیشتر روی این مسیر به وجود بیاید. این موضوع بهویژه برای کسبوکارهای کوچک و متوسطی که میخواهند از طریق تبلیغات دیجیتال مشتری جذب کنند، میتواند فرصت تازهای باشد، البته منوط به اینکه حجم واقعی استفاده از این ایجنتها افزایش یابد.
در مجموع، دادههای دوردش یک نکتهی مهم را به کسبوکارها و بازاریابها یادآوری میکند: پیش از سرمایهگذاری سنگین روی زیرساختهای اختصاصی برای ایجنتهای هوش مصنوعی، باید به شاخصهای واقعی استفاده نگاه کرد، نه فقط به عنوانهای پرزرقوبرق خبری. سفارش ایجنت هوش مصنوعی دوردش هنوز بخش ناچیزی از کل تحویلهای این شرکت را تشکیل میدهد، و این واقعیت باید در برنامهریزیهای کوتاهمدت کسبوکارها نسبت به این فناوری در نظر گرفته شود؛ هرچند در بلندمدت، روند کلی بازار همچنان بهسوی افزایش نقش ایجنتها در خریدوفروش آنلاین حرکت میکند.
منبع: TechCrunch