اوپنایآی در آستانهی افزایش سرمایهی ۳۰ میلیارد دلاری
طبق گزارشهای تازه، اوپنایآی در حال مذاکره برای یک دور بزرگ سرمایهگذاری خصوصی تازه است؛ تا سقف ۳۰ میلیارد دلار با ارزشگذاری اوپنایآی در محدودهی ۱.۲۵ تریلیون دلار پیش از سرمایهگذاری. این دور را Coatue به همراه سرمایهگذارانی از امارات متحدهی عربی رهبری میکنند و منابع نزدیک به موضوع این خبر را به شبکهی سیانبیسی تأیید کردهاند. نکتهی قابلتوجه اینجاست که این خبر، درست در زمانی منتشر میشود که همه منتظر عرضهی اولیهی عمومی (IPO) اوپنایآی بودند؛ اما به نظر میرسد شرکت فعلاً ترجیح میدهد بهجای ورود به بورس، یک دور تأمین مالی خصوصی بزرگ دیگر را جمع کند.
زمینه و پسزمینه
این گزارش ادامهی خبری است که حدود یک ماه پیش بلومبرگ منتشر کرده بود؛ آن زمان صحبت از جذب ۳۰ میلیارد دلار با ارزشگذاری ۱.۴ تریلیون دلار بود. اختلاف میان این دو رقم (۱.۲۵ در برابر ۱.۴ تریلیون دلار) نشان میدهد مذاکرات هنوز در جریان است و شرایط نهایی میتواند تغییر کند؛ هر دو رسانه هم به همین نکته اشاره کردهاند. طبق گزارش سیانبیسی، بخشی از سرمایهی امارات ممکن است همراه با قراردادی برای تأمین ظرفیت بیشتر پردازشی (کامپیوتینگ) برای اوپنایآی از همان منطقه باشد؛ موضوعی که نشان میدهد این دور سرمایهگذاری صرفاً مالی نیست، بلکه بخشی از استراتژی بزرگتر تأمین زیرساخت محاسباتی برای مدلهای آیندهی اوپنایآی هم هست. اوپنایآی در این مورد از اعلام نظر رسمی خودداری کرده است.
تحلیل
اگر این دور سرمایهگذاری با ارزشی بیش از یک تریلیون دلار نهایی شود، اوپنایآی رسماً بهعنوان ارزشمندترین شرکت خصوصی تاریخ ثبت خواهد شد؛ رکوردی که فشار بیشتری هم روی عرضهی اولیهی آیندهی این شرکت میگذارد. اوپنایآی از ماه ژوئن مدارک محرمانهی IPO را ثبت کرده، اما آخرین دور سرمایهگذاری آن در ماه مارس، ارزش شرکت را پس از سرمایهگذاری ۸۵۲ میلیارد دلار تعیین کرده بود. یعنی اگر رقم جدید نهایی شود، ارزش شرکت در کمتر از یک سال، نزدیک به ۵۰ درصد رشد کرده است؛ رشدی که با توجه به رقابت فزاینده در بازار هوش مصنوعی و هزینههای سرسامآور زیرساخت، هم جذاب و هم پرریسک بهنظر میرسد.
این خبر همزمان پیامدهای مستقیمی برای رقیب اصلی اوپنایآی، یعنی انتروپیک، دارد. گزارشها میگویند انتروپیک هم بهزودی و احتمالاً در روزهای آینده، مدارک عمومی S-۱ خود را برای IPO ثبت خواهد کرد و بهدنبال ارزشگذاری بین ۱.۵ تا ۲ تریلیون دلار است؛ ارقامی که در ماه مه، وقتی انتروپیک ۶۵ میلیارد دلار با ارزشگذاری ۹۶۵ میلیارد دلار جذب کرد، دور آخر پیش از IPO تصور میشد. حالا با بالا رفتن سقف ارزشگذاری اوپنایآی، استاندارد بازار برای IPO انتروپیک هم بالاتر رفته و فشار روی هر دو شرکت برای اثبات توجیه این ارقام نجومی بیشتر شده است.
از منظر سرمایهگذاری، این روند نشاندهندهی یک الگوی تکرارشونده در صنعت هوش مصنوعی است: شرکتهای پیشرو بهجای رفتن مستقیم به بازار سهام عمومی، ترجیح میدهند تا جایی که ممکن است با سرمایهی خصوصی، منابع مالی لازم برای رقابت در زیرساخت و تحقیق را جمع کنند و زمان ورود به بورس را به تأخیر بیندازند. این استراتژی مزایایی دارد؛ از جمله فرار از فشار افشای فصلی عملکرد مالی به سهامداران عمومی، اما در عین حال باعث میشود حباب احتمالی ارزشگذاری این شرکتها، تا مدتها فقط در دست سرمایهگذاران خصوصی و صندوقهای بزرگ باقی بماند، نه در معرض قیمتگذاری روزانهی بازار آزاد.
برای کسانی که دنبال سرمایهگذاری یا حتی همکاری تجاری با این شرکتها هستند، نکتهی عملی این خبر آن است که اوپنایآی همچنان در حال جمعآوری منابع مالی برای رقابت در جنگ زیرساخت هوش مصنوعی است، نه کاهش هزینه یا تثبیت وضعیت. این یعنی رقابت قیمتی و فنی بین اوپنایآی، انتروپیک، گوگل و دیپسیک در ماههای آینده شدیدتر خواهد شد؛ روندی که برای کاربران نهایی میتواند به معنای دسترسی سریعتر به مدلهای قویتر، اما همچنین نوسان بیشتر در قیمتگذاری و شرایط استفاده از این ابزارها باشد. کسبوکارهایی که به یکی از این پلتفرمها برای بخش مهمی از عملیات روزانهشان متکی شدهاند، بهتر است این تحولات مالی پشتصحنه را هم در برنامهریزی بلندمدت خود در نظر بگیرند، چون تصمیماتی که در سطح هیئتمدیره و سرمایهگذاران این شرکتها گرفته میشود، مستقیماً روی قیمتگذاری API، سیاستهای محدودسازی و حتی اولویت توسعهی ویژگیهای محصول اثر میگذارد.
در نهایت باید توجه داشت که تا زمان نهاییشدن قرارداد، همهی این ارقام احتمالی هستند و ممکن است تغییر کنند؛ اما همین روند مذاکره نشان میدهد اوپنایآی فعلاً اولویت را به جذب سرمایهی بیشتر و نه عرضهی فوری در بورس داده است.
مقایسه با رقبای چینی
جالب اینجاست که همزمان با این خبر، دیپسیک چینی هم گزارش شده که حدود ۱۵ میلیارد دلار سرمایهی تازه جذب کرده؛ یعنی رقابت برای جمعآوری سرمایه در صنعت هوش مصنوعی، محدود به آمریکا نیست و در سطح جهانی در جریان است. تفاوت اصلی اینجاست که ارقام اوپنایآی و انتروپیک چند برابر بزرگتر از رقبای چینی است، اما شدت رقابت و سرعت جمعآوری سرمایه در هر دو اکوسیستم مشابه است. این مسئله نشان میدهد بازار جهانی هوش مصنوعی وارد مرحلهای شده که در آن، صرف داشتن مدل قدرتمند کافی نیست؛ توانایی جمعآوری سریع منابع مالی برای رقابت در ساخت دیتاسنتر، تراشه و زیرساخت انرژی، به یک مزیت رقابتی تعیینکننده تبدیل شده است. هر شرکتی که در این مسابقهی تأمین سرمایه عقب بماند، حتی با بهترین مدل هم ممکن است در عمل نتواند هزینههای عملیاتی لازم برای سرویسدهی به میلیونها کاربر را تأمین کند.
برای ناظران بازار ایران، این خبر یادآور این نکتهی عملی است که قیمتگذاری سرویسهای هوش مصنوعی خارجی، تابع مستقیم این رقابت مالی جهانی است. وقتی شرکتی مثل اوپنایآی روی چنین ارزشگذاری نجومی سرمایه جذب میکند، طبیعتاً باید در مدت کوتاهی رشد درآمد متناسب با آن را هم به سرمایهگذاران نشان دهد؛ و این فشار، معمولاً به تغییر در مدل قیمتگذاری، معرفی پلنهای پولی جدید یا محدودسازی امکانات رایگان منجر میشود. کسبوکارهای کوچکی که برنامهریزی بلندمدتی روی ابزارهای هوش مصنوعی خارجی دارند، بهتر است همین حالا به فکر تنوعبخشی به ابزارهای مورد استفادهی خود باشند تا در صورت تغییر ناگهانی قیمت یا شرایط دسترسی یکی از این پلتفرمها، گردش کارشان کاملاً مختل نشود.
نباید فراموش کرد که این خبر هنوز در مرحلهی مذاکره است و تا زمان امضای قرارداد نهایی، همه چیز میتواند تغییر کند؛ همانطور که اختلاف بین رقم ۱.۲۵ تریلیونی گزارش سیانبیسی و رقم ۱.۴ تریلیونی گزارش قبلی بلومبرگ نشان میدهد. اما حتی اگر رقم نهایی با آنچه امروز شنیده میشود کمی فرق داشته باشد، روند کلی مشخص است: صنعت هوش مصنوعی در حال ورود به دوری تازه از رقابت مالی فشرده است که طرفهای درگیر آن دیگر فقط اوپنایآی و گوگل نیستند، بلکه انتروپیک، دیپسیک و چندین بازیگر چینی و خلیجفارسی هم در آن نقش فعالی دارند.
منبع: TechCrunch