سه مطالعهی تازه: ترافیک هوش مصنوعی هنوز در برابر گوگل ناچیز است
سه مطالعهی تازه که در یک هفتهی اخیر منتشر شدهاند، همگی به یک نتیجهی مشابه رسیدهاند: ترافیک هوش مصنوعی در مقابل گوگل هنوز بهشکل چشمگیری ناچیز است و برای بسیاری از کسبوکارها، سرمایهگذاری سنگین روی بهینهسازی برای موتورهای پاسخگوی هوش مصنوعی (GEO) ممکن است هنوز توجیه اقتصادی نداشته باشد. این نتیجهگیری که توسط بری شوارتز در Search Engine Roundtable جمعبندی شده، بر پایهی دادههای واقعی از سه منبع مستقل است و برای هر کسی که این روزها بودجهی بازاریابی دیجیتال را بین سئوی سنتی و «بهینهسازی برای هوش مصنوعی» تقسیم میکند، باید هشداردهنده باشد.
زمینه و پسزمینه
در یک سال گذشته، اصطلاح GEO (بهینهسازی موتور پاسخگو یا Generative Engine Optimization) به یکی از داغترین موضوعات صنعت بازاریابی دیجیتال تبدیل شده است. بسیاری از آژانسها و مشاوران سئو، خدمات تازهای برای «بهینهسازی دید سایت در ChatGPT، Gemini و سایر دستیارهای هوش مصنوعی» به کسبوکارها فروختهاند و وعده دادهاند که با افزایش محبوبیت این ابزارها، بخش بزرگی از ترافیک جستوجو از گوگل به سمت دستیارهای هوش مصنوعی منتقل خواهد شد. اما سه مطالعهی مستقل که اخیراً منتشر شدهاند، این فرضیه را با دادههای واقعی به چالش میکشند.
تحلیل
ماری هینز، یکی از شناختهشدهترین کارشناسان سئو، در تحلیل خودش ۱۲ ماه دادهی گوگل آنالیتیکس ۴ را از ۱۰۰ سایت مختلف با اندازههای متفاوت بررسی کرده؛ مجموعهای با بیش از ۱۴۵ میلیون نشست (session). نتیجه این بود که نشستهای واردشده از چتجیپیتی فقط ۰.۶۲ درصد از حجم نشستهای واردشده از جستوجوی ارگانیک گوگل را تشکیل میداد؛ رقمی که عملاً نزدیک به صفر است. نکتهی جالبتر اینجاست که با وجود اینکه بازدیدکنندگان ChatGPT، نرخ تبدیل بالاتری داشتند (۱۳.۸ درصد در مقابل ۳.۰۲ درصد برای جستوجوی ارگانیک گوگل، یعنی بیش از ۴.۵ برابر بهتر)، اما چون حجم ترافیک گوگل بسیار بیشتر بود، گوگل همچنان مسئول ۹۶.۵ درصد از کل تبدیلهای اندازهگیریشده در این مجموعهداده بود؛ یعنی گوگل بهتنهایی ۲۷ برابر بیشتر از مجموع همهی مدلهای زبانی دیگر، تبدیل ایجاد کرده است.
مطالعهی دوم را شرکت SEO Works انجام داده و نتیجهی مشابهی گرفته: جستوجوی ارگانیک، ۳۹ برابر بیشتر از دستیارهای هوش مصنوعی ترافیک ایجاد کرده است. از نظر تبدیل هم، به ازای هر ۱۰۰ تبدیل که جستوجوی ارگانیک ایجاد میکند، ترافیک ارجاعی از هوش مصنوعی فقط ۳.۲ تبدیل ایجاد میکند. این شرکت همچنین گزارش داده که ترافیک ارجاعی هوش مصنوعی در مقایسه با جستوجوی پولی (پرداختی)، عملکرد ضعیفتری دارد (۰.۶۷ برابر)، اما در مقایسه با ترافیک مستقیم، عملکرد بهتری از خودش نشان میدهد (۲.۴۸ برابر). این الگو نشان میدهد ترافیک هوش مصنوعی، در جایگاه خودش ارزش دارد، اما در مقیاس کلی بازاریابی دیجیتال، هنوز نقشی بسیار کوچک و فرعی ایفا میکند.
مطالعهی سوم را کوین ایندیگ، یکی دیگر از چهرههای شناختهشدهی صنعت سئو، انجام داده و روی رابطهی بین «دید در هوش مصنوعی» و ترافیک مستقیم یا برندی تمرکز کرده است. او مینویسد که در نمونهی بررسیشدهاش، میزان ترافیک مستقیم به صفحات طولانی (longtail) که از طریق هوش مصنوعی هدایت شده باشد، «هنوز قابلتشخیص نیست» و در بررسی ۱۲ سایت از بخشها و اندازههای مختلف، هیچ رابطهی قابلاعتمادی بین «دید در هوش مصنوعی» و افزایش جستوجوی برندی یا ترافیک مستقیم پیدا نکرده؛ اگرچه تأکید میکند ممکن است شرکتهایی با رشد استثنایی در هوش مصنوعی، بتوانند این رابطه را تشخیص دهند، اما این الگو در میان نمونهی عمومی او دیده نشده است.
رند فیشکین، یکی از بنیانگذاران شناختهشدهی صنعت سئو، در یک ویدیوی منتشرشده در لینکدین این سه یافته را جمعبندی کرده و اساساً همان نتیجهی مشترک را تأیید میکند: در حال حاضر، جستوجوی سنتی گوگل، بهطور قاطع همچنان منبع اصلی ترافیک و تبدیل برای اکثر وبسایتهاست، و دستیارهای هوش مصنوعی، با وجود نرخ تبدیل نسبتاً بالاتر در برخی موارد، هنوز حجم کافی برای تغییر اساسی در استراتژی بازاریابی دیجیتال ندارند.
این یافتهها برای هر کسبوکاری که بودجهی محدودی برای بازاریابی دیجیتال دارد، پیام روشنی دارند: پیش از سرمایهگذاری سنگین روی خدمات «بهینهسازی برای هوش مصنوعی» یا GEO، باید دادههای واقعی ترافیک و تبدیل خودشان را بررسی کنند. این بهمعنای نادیده گرفتن کامل هوش مصنوعی بهعنوان یک کانال نیست؛ نرخ تبدیل بالاتر بازدیدکنندگان هوش مصنوعی نشان میدهد که این کاربران، وقتی به سایتی میرسند، معمولاً نیت خرید قویتری دارند. اما از نظر حجم، این کانال هنوز بهاندازهای کوچک است که نمیتواند جایگزین سئوی سنتی و جستوجوی ارگانیک گوگل شود. برای کسبوکارهای کوچک با منابع محدود، منطقیترین رویکرد این است که بیشترین بخش بودجه همچنان صرف بهینهسازی سئوی سنتی شود و توجه به GEO بهعنوان یک سرمایهگذاری تکمیلی و کمهزینه، نه جایگزین اصلی، در نظر گرفته شود؛ دقیقاً همان رویکردی که این سایت همیشه روی آن تأکید دارد: بهجای دنبال کردن هیاهوی هر ترند تازه، تصمیمگیری بر اساس دادههای واقعی.
نکتهی مهم دیگری که در این سه مطالعه مشترک است، نحوهی اندازهگیری دادههاست. هر سه گزارش از ابزارهای تحلیل واقعی مثل گوگل آنالیتیکس ۴ استفاده کردهاند، نه از نظرسنجی یا پیشبینیهای نظری؛ این موضوع به اعتبار این یافتهها اضافه میکند، چون در فضایی که پر از ادعاهای بازاریابی و پیشبینیهای اغراقآمیز دربارهی «مرگ سئوی سنتی» است، دادههای واقعی و قابلبازتولید ارزش بسیار بیشتری دارند. با این حال، باید به این نکته هم توجه کرد که این مطالعات بر اساس دادههای امروز انجام شدهاند و رفتار کاربران در حال تغییر مداوم است؛ همانطور که چند سال پیش جستوجوی موبایل در مقایسه با دسکتاپ سهم کوچکی داشت و امروز سهم غالب را به خود اختصاص داده، ممکن است سهم ترافیک هوش مصنوعی هم در سالهای آینده رشد قابلتوجهی داشته باشد.
به همین دلیل، توصیهی واقعبینانه برای کسبوکارها نه نادیده گرفتن کامل هوش مصنوعی و نه هجوم بیبرنامه به آن است، بلکه رصد مستمر دادههای واقعی ترافیک خودشان، دقیقاً مثل روشی که ماری هینز، SEO Works و کوین ایندیگ در این مطالعات بهکار بردهاند. اگر گوگل آنالیتیکس یا هر ابزار تحلیلی دیگری که استفاده میکنید نشان میدهد سهم ترافیک هوش مصنوعی برای کسبوکار شما هنوز زیر یک درصد است، منطقیتر است بودجهی محدود بازاریابی را روی کانالهایی متمرکز کنید که همین امروز بیشترین بازگشت سرمایه را دارند، و فقط بخش کوچکی از منابع را بهعنوان سرمایهگذاری آزمایشی روی GEO کنار بگذارید تا در صورت رشد واقعی این کانال در آینده، عقب نمانید. در نهایت، این سه مطالعه یک پیام ساده دارند: هیاهوی رسانهای و محبوبیت یک اصطلاح بازاریابی، معیار خوبی برای تخصیص بودجه نیست؛ دادههای واقعی از همان کانالهایی که کسبوکار شما از آنها استفاده میکند، همیشه بهترین راهنما هستند.
منبع: Search Engine Roundtable