سیگنال پنهان «کلاتر اسکور» گوگل؛ خطری که وبلاگنویسان نمیتوانند نادیده بگیرند
یک فیلد فنی با نام «کلاتر اسکور» (clutterScore) که در نشت بزرگ اسناد داخلی گوگل در سال ۲۰۲۴ کشف شده بود، بار دیگر توجه جامعهی سئو را به خود جلب کرده است. نوشین مارکی، نویسندهی سرچاینجینلند، در مقالهای که بیستم اکتبر منتشر شد، نشان میدهد که این سیگنال، در کنار معیارهای تازهی تبلیغاتی کروم، میتواند هشداری جدی برای وبسایتهایی باشد که محتوای خود را زیر انبوهی از پاپآپ و تبلیغ مزاحم دفن میکنند.
زمینه و پسزمینه
کلاتر اسکور در مدلی از اسناد نشتشدهی گوگل به نام «کوالیتیاناسآردیتا» (QualityNsrNsrData) قرار دارد؛ مدلی که اطلاعات کیفیت در سطح کل سایت را نگهداری میکند. توضیح نشتشده برای این فیلد چنین است: «سیگنال دلتای سطح سایت در Q* که سایتهایی را که منابع مزاحم و حواسپرتکنندهی زیادی بار میکنند، جزا میدهد.» به گفتهی مارکی، این توضیح فراتر از تبلیغات قابلمشاهده است و احتمالاً شامل موارد دیگری مانند پاپآپهای مزاحم، ویدیوهای شناور و ویجتهای شخصثالث نیز میشود؛ هرچند این موارد صرفاً مثالهای محتمل هستند، نه موارد تاییدشده توسط گوگل.
نکتهی کلیدی که نویسنده بر آن تاکید میکند این است که کلاتر اسکور یک سیگنال «سطح سایت» است، نه سطح صفحه؛ یعنی اگر الگوی مشابهی از شلوغی و تبلیغ مزاحم در صدها پست یک وبسایت تکرار شود، این موضوع میتواند فراتر از یک صفحهی خاص، به کل دامنه آسیب بزند. با این حال، مقاله بهصراحت تاکید میکند که نه فرمول دقیق محاسبه، نه آستانهی تنبیه و نه وزن هر یک از عوامل در این اسناد نشتشده مشخص نشده و خودِ وجود این فیلد بهتنهایی نمیتواند اثبات کند که این سیگنال اکنون در موتور جستوجوی واقعی گوگل فعال است. گوگل پیشتر نیز نسبت به نتیجهگیری قطعی از این نشت هشدار داده بود.
تحلیل
برای درک بهتر اهمیت این موضوع، باید به تاریخچهی برخورد گوگل با تبلیغات مزاحم نگاه کرد. در ژانویهی ۲۰۱۲، گوگل الگوریتم «چیدمان صفحه» معروف به «تاپ هِوی» را معرفی کرد که هشدار میداد تبلیغات بیشازحد در بالای صفحه میتواند رتبهی سایت را در نتایج جستوجو کاهش دهد؛ البته این الگوریتم ممنوعیت کامل تبلیغات نبود، بلکه هشداری در برابر پنهانکردن محتوای اصلی زیر تبلیغات بود. در آگوست ۲۰۱۶، گوگل تغییری در رتبهبندی موبایل اعلام کرد که از ژانویهی ۲۰۱۷ اجرایی شد و صفحاتی را که با پاپآپهای تمامصفحه یا دیوارهای تبلیغاتی، دسترسی به محتوا را دشوار میکردند، هدف قرار میداد.
تحول تازهتر، معرفی چهار معیار آزمایشی تبلیغاتی در گزارش CrUX کروم (که بر اساس دادهی واقعی کاربران است) در پانزدهم سپتامبر بود: تعداد تبلیغات در دید کاربر، تراکم فضای صفحه که تبلیغات اشغال میکنند، حجم دادهی مصرفی توسط منابع تبلیغاتی، و زمان پردازشی که تبلیغات از پردازنده مصرف میکنند. یک هفته بعد، گوگل این معیارها را به مستندات رسمی «تجربهی صفحه» خود در بخش جستوجو اضافه کرد. جان مولر، سخنگوی گوگل، در این باره هشدار داده است: «همهچیز یک فاکتور رتبهبندی مستقیم نیست!» جملهای که نشان میدهد گوگل هنوز رابطهی مستقیمی میان این معیارهای جدید و کلاتر اسکور تایید نکرده است.
با این حال، نویسندهی مقاله که به گفتهی خودش هزاران وبلاگ آشپزی و سبکزندگی را بررسی کرده، تاکید میکند که در عمل، حذف پاپآپهای مزاحم و بهبود کلی تجربهی کاربری، بهطور مکرر با افزایش تعامل، رتبه و ترافیک همراه بوده است؛ هرچند این موارد آزمایش کنترلشده نبودند و نمیتوان این بهبودها را مستقیماً و فقط به حذف پاپآپها نسبت داد. او با مثال یک وبلاگ آشپزی که دستور پخت آن زیر یک پاپآپ خبرنامه، سپس یک ویدیوی شناور، چند تبلیغ انباشتهشده و یک بنر چسبان پنهان شده، تصویری ملموس از مشکل ارائه میدهد و میپرسد: «چه فایدهای دارد یک دستور پخت کاملاً بهینهشده، وقتی خواننده باید پنج مزاحمت را رد کند تا بتواند از آن استفاده کند؟»
مقاله همچنین یک فهرست عملی برای بازبینی سایت ارائه میدهد که شامل این موارد است: تبلیغات بیشازحد که محتوا را میپوشانند یا فضای زیادی از صفحهی موبایل را اشغال میکنند؛ پاپآپهای مزاحم که دسترسی به محتوای اصلی را قطع میکنند؛ عناصر شناور و چسبان مانند ویدیوهای دنبالکنندهی اسکرول؛ منابع شخصثالث که اسکریپت یا ویجت اضافه بار میکنند؛ و در نهایت، تکرار یک الگوی مزاحم در صدها صفحهی مشابه. نویسنده تاکید میکند که حتی اگر این عناصر توسط شبکههای تبلیغاتی یا افزونههای وردپرس تامین شوند، مسئولیت نهایی تجربهی ترکیبی کاربر، همچنان بر دوش ناشر محتوا باقی میماند.
برای وبلاگنویسان و ناشران محتوا، پیام اصلی این مقاله روشن است: حتی اگر گوگل هرگز بهطور رسمی کلاتر اسکور را تایید نکند، تاریخچهی طولانی هشدارهای گوگل دربارهی تبلیغات مزاحم، همراه با معیارهای تازهی CrUX، نشان میدهد که سمتوسوی کلی موتور جستوجو بهوضوح در حال حرکت به سوی جزای سایتهایی است که تجربهی کاربری را قربانی درآمد تبلیغاتی کوتاهمدت میکنند. راهکارهای پیشنهادی شامل استفاده از مدلهای درآمدزایی که مانع دسترسی به محتوا نمیشوند، فرمهای ثبتنام درونخطی بهجای پاپآپ تمامصفحه، و بازبینی منظم سایت با ابزارهایی مانند Core Web Vitals در Search Console است.
یکی از راهکارهای عملی که در این مقاله مطرح شده، استفاده از مدلهای «چاپ محدودشده» است؛ یعنی ناشر اجازه میدهد خواننده دستور پخت یا محتوای اصلی را بهطور کامل و بدون مانع مطالعه کند، اما تنها در لحظهی چاپ یا ذخیرهی محتوا از او میخواهد ایمیل یا اشتراک ارائه دهد. چنین مدلی، که برخی شبکههای تبلیغاتی و همکاریهای محتوایی از جمله Raptive و Mediavine نیز نسخههایی از آن را ارائه میدهند، تلاش میکند میان نیاز ناشر به جمعآوری ایمیل یا درآمد تبلیغاتی و نیاز خواننده به دسترسی بدون مزاحمت، تعادل برقرار کند.
نویسنده همچنین دو نمونهی واقعی از وبلاگهای آشپزی را ذکر میکند که پس از یک بازبینی فنی جامع در تابستان، از جمله حذف پاپآپهای مزاحم و سادهسازی بالای صفحه در نسخهی موبایل، افزایش قابلتوجهی در تعداد کلیک از جستوجوی گوگل تجربه کردهاند؛ یکی با رشد نزدیک به ۱۸ درصد و دیگری با رشد نزدیک به ۱۵ درصد در یک بازهی ۲۸ روزه. نویسنده با صداقت تاکید میکند که این موارد آزمایش کنترلشده نبودند و نمیتوان رشد را صرفاً به حذف پاپآپها نسبت داد؛ چرا که سایر تغییرات سئو و نوسانات فصلی نیز میتوانند در این رشد نقش داشته باشند.
در نهایت، توصیهی کلی برای ناشران این است که پیش از هر تغییر بزرگ، وضعیت فعلی سایت را در Search Console و Google Analytics ثبت کنند، سپس تغییرات را بهتدریج اعمال کرده و نتایج را در بازههای زمانی مشخص مقایسه کنند. این رویکرد علمی، به ناشران امکان میدهد تاثیر واقعی کاهش شلوغی بصری سایت را از سایر عوامل تاثیرگذار بر رتبه، جدا کنند و تصمیمهای آیندهی خود را بر اساس داده، نه صرفاً حدس و گمان، بنا کنند.
منبع: Search Engine Land